Janueri 15, 12: Sa bula vakatamata na Turaga ko Jisu, [Epiphany 2]: Nodai naki meda veikilai dina sara [bonding-gathering and knowing each other-Base 1], me vakatorocaketaki ka vakavoui na noda bula vakayalo. Affirmation-sharing our spiritual journeys-Base 2] kei na noda cakacakataka se vakadewataka na veika eda sa rawata [caring/sharing-Base 3]. Sa vaka na qito na Baseball ka va na kena i cegucegu; e tolu na naki ni noda veitokani. Ni rawa kece eda sa rawata e dua na kai ka eda sa yacova nai naki ni qito se veitokani [Home Base].

 NODA VEIKILAI

Me vakayacori e dua na porokaramu ka rawa ni vukea na noda veikilai vinaka.

 Eda soqoni, lululu, veitalanoa ka veiwasei talanoa. Tekivu na soqo ena gunu ti se qai vakayacori ni oti na vuli. Me dau qarauni na vakayagataki ni sevusevu me kua ni vakadaroya na mai lotu ena Siga Tabu kei na nomu cakacaka

 NODA BULA VAKAYALO

1. Ena macawa oqo Janueri 15, 2012 eda goleva kina na:

 A. I Samuela 3:1-10, [11-20]: I. Nai vola nei Samuela,volai rauta na 1080 BC/BCE kai otioti ni Dauveilewai, ko koya na parofita; ena nona gauna sa tekivu me vakaTui kina ko Isireli. Sa kaya na Kalou vei Samuela [shama-rogoca, El-Kalou: sa rogoca na Kalou-God is listening se God has heard] sa cati koya [Kalou] na tamata me nodra tui, ia sa na solia vei ira edua na tui mai na yavusa e 12 [I Samuela 8:7-9]. A lumuti Saula me tui ko Samuela, sa oti e 42 na yabaki sa sega ni vaKalou nonai vakarau, sa cati koya na Kalou [wilika na wase 15-31], sa kaya tale na Kalou me lumuti Tevita nai otioti ni luvei Jese mai Peceliema me tui tarava. Ko Saula sa mai oti koso nona gauna ni sa ca vua na Kalou, ia vei Tevita sa yalataki kina na tui tawamudu baleta nona kawa sa lako mai kina na Mesaia, ko Jisu Karisito. II. Na wase 3 oqo sa baleta nai tekitekivu nei Samuela ka solia na tinana ko Ana me nona na Kalou ka sa tiko e Vale ni Soro kei Ilai na bete me vakarorogo ka vuli vua. III. Eda raica mai nai vola e lima nei Mosese ni sa dau vosa na Kalou vei ira nona tamata, ia ena gauna ni Dauveilewai sa vakavudua na nona vosa. Ena gauna oqo nei Ilai e sega ni dua na parofita e Isireli me tomana na vakadewataki ni Vosa ni Kalou; koi rau li na luvei Ilai [Ofinai kei Finiase] sa qai yawa sara. Erau sega ni vakarorogo vua na Kalou ka sa vakasinaiti nodratou bula ena lomaca kei na kocokoco; sa cati rau na Kalou ena vuku ni nodraui valavalaca. IV. Sa dau vosa mai na Kalou ena sala e vuqa, ia me vakatudaliga na tamata. Me ciqomi na Vosa me vakarorogo na tamata, me vakataki Samuela ena veivakasalataki nei Ilai na Bete. Sa vakarau tu ko Samuela me kaya, “Sai au oqo, ni vosa mai Turaga!” Sa vanua vinaka ni vakarorogo vua na Kalou, sa tu kina na Kato ni Veiyalayalati ka rairai sa davo volekata ko Samuela. V. Sa kenai vakarau ga e dodonu me rogoca na Bete ko Ilai na Vosa, ia sa digitaka na Kalou na gone ko Samuela me gusuna ki vuravura. Sa matata sara vakasigalevu ni nona veidigitaki na Kalou e sega ni vakatau ena matua vakayago se qase, ia ko ko ya ga sa tu vua na vakabauta dina. Sa tu vei Samuela na vakabauta ko ya. VI. Sa levu ka bibi nai tavi nei Ilai ena Vale ni Soro, ia na nona cakacaka vakalotu e ogaoga kina, sa laurai kina ni malumalumu na nona kauwaitaka nona vuvale…sa dua sara na vakacalaka levu. Na nodraui vakarau na gone e vale sa veicalati sara kei nai vakarau me kune ena vuvale vakabete se vakaitalatala se vakaitutu vakalotu. Sa vakaraitaka vakamatata ko Samuela na veika sa vakaraitaka vua na Kalou vei Ilai na Bete. Sa vakadeitaka ga ko Ilai, ni sa Kalou ga ko Jiova, sa vakayacora ga na veika e vinaka e matana [18]. Sa lewa ga na Kalou me rau totogi mate na luvei Ilai, sai totogi bibi ni talaidredre. VII. Sa dei tu na nona vakararavi vua na Kalou ko Samuela, sa rogo ka kilai ena nona veiqaravi, sa sinai ena vuku vaKalou, era vakarokorokotaki ko ya ni sa parofita ena vanua kece ko Isireli [Tani ki Pieri-sepa]. Sa vosa tikoga vei Samuela na Kalou! VII. Sa ka talei oqo nida vakarorogo ka talairawarawa vua na Kalou, sa na sovaraka mai na Kalou na nona veivakalougatataki.

 B. Same 139: 1-6, 13-18: I. E so na nodai tovo se ka vuni e rawa ni kilai kina se o cei ko keda mai vei ira na tamata, ia eda dau vunitaka oqori. Sa macala sara ni veika vuni kece ni lomada se na noda dui bula e tevuki tu ena mata ni Kalou. Ia sa dei tu ga na nona lomani keda, kauwaitaki keda ka dau tuberi keda. Na Kalou oqo sa tiko ena veiyasana kecega [omnipresence] sa dredre sara meda vuni se lako tani mai vua [Roma 8:35-39]. II. Meda dui vakadeitaka ga ni koi keda kece e tu nai naki ni noda buli ka bula e vuravura. Meda doka ga noda dui bula ka vakakina na noda rokovi koya e buli keda. III. Na nona meca ko Tevita, e meca talega ni Kalou, e sega ni cati ira ko Tevita me vakarusai ira, ia sa vakayacora ga baleta ni ra meca ni Kalou. IV. Ni raica ko Tevita na veilecayaki ni nona bula, e kaya tikoga me dau vakavuna na Kalou na nona dikevi koya e lomana, me veisautaka nona bula. E rua na tikina [23-24] ena Same oqo ka rawa nida vakayagataka me qaqa ni noda masu.

C. I Koronica 6: 12-20: I. Sa galala se lalaga [freedom] mai nai vesu ni valavalaca, sai koya na bula vou, sa kune mai na vakabauti Jisu. E na sega ni rawa ni da vakayacora e dua na ka ca ena yagoda me da kaya ni sega ni tara na yalo, sa tatara dina sara ena yaloda, noda bula kece. Na gunu vakasivia sa yaco kina na vesuki ena yaqona, na kana vakasivia, na vakasabusabutaki gauna ni Kalou e na veisiga, sa yaco kina na vesuki ena gunu, kakana, vakayagataki cala ni gauna ni Kalou, sa vakavurea na kani, na kocokoco, nanumi ko ya vakaikoya, na levulevu sivia, kei na vakamaumautaki gauna [time is not ours, we are only stewards and custodians of God’s time], e sega ni noda, ia nona na Kalou. Sa gadreva na Kalou mo marautaka na bula, ia me kua ga ni vakasabusabutaki na galala ko ya me vakavuna na leqa [raica na wase 8]. II. Na yalewa dautagane se na tagane dauyalewa [prostitution] sa vakaleqa na yalo ni tamata. Sa sega ni vakatabuya ga na Kalou, ka vakatura me vakalawataki, ia sa bibi cake na kena tatara ki na bula e loma ni tamata baleta ga ni vakavurea na leqa ni yalo e loma ka na vakavuna na veika dredre tale eso. Sa vakauqeti keda tikoga na Kalou meda kakua ni vakasinaita noda bula e loma ena veika ena vakarusa na yalo, ia vakasinaiti keda ena Yalo Tabu, ena vakabula na yalo se vakataucokotaka na bula. Mai Koronica era sa vakalou ki na kalou yalewa kai soqosoqo ni tamata mera qarava na kalou [Aphrodite] ka kena bete na yalewa ko ira ga na yalewa era vakayagataka tiko na yagodra. III. Sa kaya ko Paula ni galala tu na tamata Vakabauta vaKarisito me vakayacora na veika e kauti koya kina nona galala. Sai solisoli ni Kalou na veitiki ni yago kei na marau me kune mai na tiko vakaveiwatini. Sa sega ga ni vakayacori se vakayagataki vakaveitalia se caka vakailoa, ia sa yaco ena loma ni veiwatini me maroroya na veiwekani kei na kenai naki me tubu kina na kawa tamata. Sa mosi vua na Kalou ke vakayagataki vakatawadodonu nai solisoli oqo, ko na vakaleqa kina e dua nomui tokani. Me da kua ni muria ga na dui lomada se gagadre ni lomada, ia me da gadreva vakalevu ga meda vakasinaiti ena Yalo Tabu. IV. Na ka bibi ni koi keda eda sega ni taukeni keda, na noda bula e nona talega na Kalou. Oi keda eda sa ‘voli’ ena dra i Jisu ka sa vagalalataki keda, eda sa sega ni noda ga, ia eda sa nona ga na Kalou, eda sa soli bula oti vua se eda sa ‘saini mate kina’.

 D. Joni 1: 43-51: I. Ko Adriu, Pita kei Filipe eratou lako mai Peceiseita. Eda raica eke ni tomana tiko ko Jisu na nona kacivi iratou na nona tisaipeli se gone vuli. Sa kacivi Filipe, sa tosoya sara ko Filipe na veikacivi oqo ka vakaraitaka vei Nacanieli. Nai tukutuku matanidavui oqo: Keitou sa raici koya ka vosa kina ko Mosese ka vola ena Lawa, ko koya talega era vola na parofita, ko Jisu na kai Nasareci, na luvei Josefa. Sa tu vei Filipe na vakasama ga e kilai raraba tu ko ya ni sega ni koro dokai ko Nasareci, baleta ni tikotiko ni mataivalu ni Roma, ka sega ni vakataka nona koro, ko Kena ka vinaka cake nai tovo ni bula vakayalo mai Nasareci. Sa cike [se ena vosa vakaLau na ‘katikativakina’] ko Filipe ka kaya vei Nacanieli me lako mai ka vakadinadinataka. II. Sa tarava sara na sota nei Jisu kei Nacanieli; ni vakaraitaka vua ko Jisu na veika e kila baleti koya sa vakabauta, ka yaco e muri me dua na tisaipeli. Ke tu ga vua na nona veibeci ka vakalelewa, ke a sega ni yaco vua na veivakalougatataki ni nona laki vaqaqa ka vakadinadinataka. Sa dua na ka cecere meda kua ni vakasinaita noda bula ena lomaca, veivakalewai, ia meda raica vou tale na ka era kaya na tamata ni sega na betena, sa na rawa ni ko koya ko ya na ka ena vakavuna me veisau kina na tamata me gole yani ki na bula vou. Ena sota oqo sa vakaraitaka se vakatusa kina na dina levu me kila ko vuravura ko Nacanieli, “Vakavuvuli, koi kemuni na Luve ni Kalou, na Tui kei Isireli.” Sa vaka na vakatutusa nei ko ya marama ni Samaria kei ira e Samaria [Joni 4: 42,] Marica [Joni 11:27] kei Pita [Maciu 16: 13-20; Luke 9: 18-20]. IV. Sa bolei Nacanieli na vosa nei Jisu, ka bolei keda talega meda kila na dina, ko ya ni sa Luve ni Kalou ko Jisu; sa koya ga nai kabakaba mai vuravura ki vua na Kalou me vaka nai kabakaba ena raivotu nei Jekope [Vakatekivu 28:12].

3. Na Sala ni Vuli Vola Tabu [Bible Study Methods], na sala ni vakadewataki ni vosa [exegesis]:A. Ni soli mai na lesoni se tikina mo wilika: wilika sara, oti qai wilika nai talanoa ni bera na lesoni, tarava nai talanoa ni oti na lesoni ko ya [context]. B. Tovolea mo kila toka nai naki ni kena volai nai vola ko ya; me vakataki Joni 20:30-31.C. Wilika tale na lesoni ka toqa na vosa kei na vakasama bibi e lauti iko? Qai raica sara na kenadui balebale? D. Ko raica rawa e dua na vakasama e buwawa ka sega ni macala vinaka, raica tale ka wilika na kena vakadewa vakavavalagi, kena e rawarawa? E. Raica tale na tikina enai Vola Tabu e rawa ni vakamacalataka na vakasama ko raica tiko, me vaka ena veivola tale eso enai Vola Tabu.Vakayagataka e so na taro ena vosa: A cava [what]? Gauna cava e volai kina se cavuti kina na vosa [when]? A cava na vuna [why]? Caka/yaco/rawa vaka evei [how]? F. Raica na “a” “b” “c” lalai enai Vola Tabu vakaidusidusi ka tukuna na vanua mo wilika tale me vakamatatataka na tikina ko wilika tiko; na references se foot/end notes. Indexes enai VT Vakavavalagi. G. Dikeva na vakayagataki ni gauna [tenses]: “Au a lako!” [past], “au sa lako!” [present] kei “au na lako! “ [future ]? I. Raica rawa e so na vakasama vou? [Goleva na veitikina ena lesoni ni kua? Se dua ga na tikina] J. Mo nanuma tiko ni ko wilika tiko e dua nai vola ka volai ena 2000 vakacaca na yabaki sa oti, mo vakasamataka na i tuvatuva ni vanua [geography], nai tovo ni bula, [culture and traditions], na veika e yaco ena gauna ko ya [history], kei nai vakarau ni nodra volavola [literature].K.Ia sa dei tu ni oqo na vosa ni Kalou, e vosa bula [Ipiriu 4:12]. Mo masulaka ka nuitaka na Kalou ena nomu vukei ni sereki ni vosa.L. Sa kena gauna oqo mo tovolea ke ko gadreva me toso cake tikoga na nomu kila na i Vola Tabu , mo tekivu vakavolia e so nai vola ka rawa me vukei iko. Eso nai Vola Tabu sa tu vata kei na kenai vakamacala [Commentary] se Dictionary of the Bible kei na nomu Dauwilika wasoma na Taro enai vola ni Sere vakaviti sa no kina na yavu ni noda vakabauta kei na cioloji ni lotu. M.Na kena i otioti mo qai taroga na taro: A cava e da vulica rawa mai nai talanoa oqo? Se A cava na kenai balebale vei au/kena yaga vei au ena noqu i tutu vakatamata, vakalotu vakarisito, etc, se cava na kenai balebale /yaga ki nai vavakoso? N.Kua ni rawai sara ena muria nai kalawa e soli yani enai vola baleta ni na tubu mai eso na vakasama e vakavotuya na Yalo Tabu, me golevi sara.

 VEIKAUWAITAKI: A cava meda cakava me sureti kina ko ira era sega ni lewe ni lotu? E dua e da nanuma meda sikovi koya? A cava tale e rawa ni vakayacori?