Feperueri 12, 12: Sa bula vakatamata na Turaga ko Jisu, [Epiphany 6]: Nodai naki meda veikilai dina sara [bonding-gathering and knowing each other-Base 1], me vakatorocaketaki ka vakavoui na noda bula vakayalo. Affirmation-sharing our spiritual journeys-Base 2] kei na noda cakacakataka se vakadewataka na veika eda sa rawata [caring/sharing-Base 3]. Sa vaka na qito na Baseball ka va na kena i cegucegu; e tolu na naki ni noda veitokani. Ni rawa kece eda sa rawata e dua na kai ka eda sa yacova nai naki ni qito se veitokani [Home Base].

NODA VEIKILAI

Me vakayacori e dua na porokaramu ka rawa ni vukea na noda veikilai vinaka.

Eda soqoni, lululu, veitalanoa ka veiwasei talanoa. Tekivu na soqo ena gunu ti se qai vakayacori ni oti na vuli. Me dau qarauni na vakayagataki ni sevusevu me kua ni vakadaroya na mai lotu ena Siga Tabu kei na nomu cakacaka

NODA BULA VAKAYALO

1. Ena macawa oqo Feperueri 12, 2012 eda goleva kina na:

A. II Tui 5: 1-14[wilika kece]: I. Na Tui I kei II, a rairai a vola ko Jeremaia se eso na parofita. Ena gauna oqo sa tawase rua tu ko Isireli [Isireli kei Juta, raica I Tui 12] ka tekivu ena 930 BC/BCE. Sa lesu na matanitu ruarua ki na qaravi kalou tani kei nai valavala velavela. Nai II Tui nai talanoa vakaloloma baleti ira e 12 na tui Isireli kei na 16 na tui Juta. Ena 130 na yabaki sa toro sobu tikoga na bula e Isireli me yacova na 722 [IITui 17:6] era kau vakabobula ki Papiloni [na Isireli] mai vei Salamanasa na Tui Asiria. Ena matanitu tawase, e rua ga na tui ko Esekaia kei Josaia ka vakayacora na veivakavoui, e vinaka na nodrau veiliutaki ka rauta e 136 tale na yabaki sa qai kau vakabobula ko Juta ki Papiloni mai vei Nepukanesa ena 586 BC/BCE. Ena gauna ni butobuto oqo sa tukuna nai VT e 30 na tamata ni Kalou [parofita] ka ratou valataka na dina kei na dodonu ni Kalou. E rua vei ira na rogo oqo ko Ilaija [Ilaitia] kei Ilaisa. Baleta ni kerea ko Ilaisa me vakaruataki vua nai solisoli ni veivakalougatataki ka soli vei Ilaitia [2:9-11], e kune kina e 4 nai talanoa totoka oqo: na waiwai sa tovure tikoga [4:1-7], na vakabulai ni luvena tagane na yalewa ni Sunemi [4:8-37], na vakabulai ni vukavuka ko Neamani se Nemani [5:1-14] kei na matau kaukamea nawa se vude [6:1-7]. II. Ko Neamani, na turaga ni valu ni Asiria e tauvi koya e dua na mataqali vukavuka. Sa vakainadinataka na nona dauveiqaravi na gone yalewa lailai ni Isireli ka doudou me vakaraitaka vua na Radi ni Turaganivalu ni kila na parofita ni Isireli ena rawa ni vakabulai Neamani. Na veivosaki ni tui Asiria kei na turaga ni valu, sa soli kina nai vola tara kei na kaukauwa vakatui me lako vua na tui Isireli me vakayacora na veivakabulai. III. Sa matata ni sega ni rawata na tui Isireli, ka nanuma cala de dua ga nai vadi lawaki vakaivalu ni tui Asiria. Ia sa rogoca na parofita ko Ilaisa ka rawa vua me vakabula na turaganivalu ena kaukauwa ni Kalou sa soli ki vua. IV. Na cakacaka ni veivakabulai e vakaroti vei Neamani e sega ni ciqoma vakarawarawa ni ko koya na turaga ni valu, sa nonai tavime soli lewa ka sega ni vakarogoca na lewa. Sa vinaka ni sa vakasalataki me vakayacora nai vakasala ni parofita ena bula kina. Ni sa talairawarawa, vakayacora nona vosa na parofita, ko ya me toni vaka 7 ena Joritani ka sega ena uciwai ko Apana kei Fapa mai Tamasiko; ni sa talairawarawa ka vakayacora, sa bula kina. Sa sega ni ciqoma nai loloma ni vakavinavinaka mai vei Nemani ko Ilaisa, ia sa vakadonuya ga me kauta na qele e Isireli ka me dau tekiduru kina me qarava na Kalou ko Jiova. V. Sa totoka na nona vakadinadina na gone yalewa lailai ni Isireli, sa kila ka vakabauta na Kalou, sa veisau na turaga ni valu ko Neamani me qarava na Kalou ko Jiova, sa vakadeitaki ga na kaukauwa ni Kalou e tu vua na nona tamata, na parofita.

B. Same 30: I. Na Same i Tevita ka rairai baleta na cabori ni soro ena vale ni buturaki sila nei Orinani ka solia vei Tevita, a qai yaco e muri me vanua ni cabocabo ni soro vei Jiova [I Veigauna 21-22:6]. Sa vanau ni nona soKalou ni vakavinavinaka e na vuku ni nona veivakabulai na Kalou ki vua se sa yaco na sautu ni oti na dravuisiga ni vanua ena vuku ni nodrai valavalaca [2-3]. II. Sa dau yaco mai na sotavi ni ka rarawa ena vuku ni valavalaca, sa mosi se vutu vakalevu, ia ena yaco ko ya ena dua ga na gauna lekaleka. Sa dodonu ga me vuli kina na tamata ni dau yaco na gauna vinaka ni vulica e so na vinaka ni bula mai na leqa a yaco [5]. III. Sa vakadeitaka ko Tevita na bibi ni nonai sasabai [security] ko Jiova ka sega ni vakanuinui ena dua na ka me vaka na vutuniyau, na rogo se dokai se vuku. Ena rawa ni temaka na vakasama ni tamata ka vakaleca na nona vakasama, ia na veika kece oqori e na seyavu ga, ia sa tudei ga o koya e vakararavi vua na Kalou tawamudu. IV. Ni vakararavitaka nona bula vei Jiova ka sega ena veika caca wale, sa laveti koya na Kalou mai na tagi ki na meke ni marau, mai nai sulutaga ni rarawa ki nai sulu ni marau ena sega ni galu ka na vaka aleluya tikoga ka tawamudu.  

C. I Koronica 9: 24-27: I. E na macawa sa oti eda raica ni rua na ka bibi e vauca nona vakayacora nonai tavi ko Paula:1. Sa tu vua na galala se lalaga [freedom], sa soli vua na kaukauwa ni Yalo Tabu me vunautaka tikoga nai Tukutuku Vinaka; 2. Na bibi ni nona vukea nona bula me sotava na veika dredre sa tu e matana [discipline]. Sa nonai naki ga me vakacaucautaka na Kalou ka vukei ira na tamata mera yaco me tamata vakabauta ka vakabulai mai vei Jisu. Na tikina 18, nai vakadewa vou: “A cava qai kequi sau? Sai koya ga oqo: Me yaco na Kosipeli me kakua ni saumi ena noqu vunau: meu kakua kina ni vakayagataka na noqu dodonu taucoko ena vuku ni Tukutuku Vinaka” [raica na www.bible.is/FIJBSP nai VT vakaviti mai na Bible Society Pacific]. A tomana ko Paula ni kaya: a. nona muri Lawa me vakataki ira na Jiu, sa kenai naki ga me rawai ira na Jiu muri lawa me nei Karisito; b. me bula me vakataki ira na kai matanitu tani [kua ni muri lawa], me rawa ni rawai ira na kai matanitu tani mera nei Karisito; c. me laurai me vakataki ira na malumalumu ena nodra vakabauta, me rawai ira na malumalu me nei Karisito. Na veika e vakayacora se vanua e bula kina se na vosa e cavuta sa kenai naki duabulu ga me rawai ira na tamata kecega era sotava mera yaco mera vakabauta na Turaga ko Jisu Karisito. II. Ena 9:24-27 sa boroya ko Paula e dua nai yaloyalo me tukuna kina na nonai gu ena cakacaka ni tukuni Jisu ka yavutaki ena vakabauta baleta ni sa vagalalataki mai vua. Matai, nai yaloyalo ni veitau cici me vaka era dau vakayacora mai Kirisi, na Olympic [kena ena gauna oqo na Olympic Game]. Sa bibi sara na vakavakarau vakavinaka ka qai vakaitavi ena cici balavu: me tu vinaka na yago, me vakaukauwataki ena yalo dina taucoko: sega na vakaoti gauna se vakayacora me rawa ga. Ni ko vakavakarau ena yalo dina, sa matata ni ko na daramaka na kenai sala. Ke tiko na veivakaisini se veidabuitaki na vakavakarau ena qai macala ga ena gauna ni veitau cici balavu. Ni ko sa qaqa sa na daramaki vei iko nai sala ni qaqa. Na bula vakarisito sa vaka na veitaucici, me dina na vakavakarau, me kua na veivakaisini se veidabui, ke ko vakayacora ko vakaisini iko ga se veidabuitaki iko ga. Ke dina na nomu vakavakarau, cici ena yalo dina, e muri ga sa na nomu nai sala ni bula. Nai karua ni yaloyalo sa vaka na veivacu. Ko sega ni cici vakaveitalia, ia ko cici ki liu ena dua nai naki se ko veivacu ena dua nai naki ka sega ni vacuvacu ga vakaveitalia se vacu cagi. Ni ko vacu cagi ko vakamaumautaka ga nomui vacu ka oca wale na yago. Ko Paula, sa kaya ni yagona sa sotava na veika dredre kecega, sa kaukauwa me sotava nai vacu kecega, sa sega ni ‘popo’ kina era kaya mai Lau, ia sa vorata na veika rarawa kecega. Na bula ni yagona sa vaka vua me nona bobula me vunautaka rawa kina nai Tukutuku Vinaka. Ena sala oqo ena vakaisalataki kina. Tikina 27 [vakadewa vou] “Ia au sa dau lewa vinaka na yagoqu, deu qai vuvunau tikoga vei ira na tamata ka qai kune niu sega ni rawata nai sala koya.” Sa kenai balebale ga me dei na vakabauta, dina na bula, savasava na veiqaravi, vosota na ka rarawa kecega, vaqara ga na ka me rogo kina ko Jisu, masu vagumatua…oqori na sala ena soli kina nai sala ni bula.

D. Marika 1:40-45: I. Ena vosa vaKirisi e kainaki ga ni dua e tauvi koya na mate ni kuli ni yago, sa rawa me okati kina na vukavuka. Na ‘tekiduru,’ sa vakaraitaki ni yalo malumalumu kei na vakarokoroko ka ‘sokalou’ vua [worship] se cuva vua. O koya e mai tekiduru ena matai Jisu, sa vakarokoroko ka vakamamasu me vakabulai. Sa dua na kerekere dina mai loma baleta ni sa tekiduru, ka vakamasuti Jisu ka tauca na nona kerekere me vakasavasavataki ka vakabulai. Na kenai sau mai vei Jisu, na “IO” baleta ni sa rai basikata na dina ni kerekere, sa vakataucokotaki koya. II. Sa vakasukai koya ko Jisu ka vakaroti koya me tiko lo kaya nona vakabulai, ia me laki vakayacora nai tavi e dodonu me vakayacora me vaka na Lawa. Me vakaraitaki koya vua na bete [Vunau ni Soro 13:49], ka vakacabora nai soro ni vakavinavinaka me vaka sa vakarota ko Mosese [Vunau ni Soro 14: 1-32]. Nai tavi ruarua oqo sa na vakadinadinataki kina ni sa vakabulai ka lesu mai me okati kei ira na bula vinaka. Sa yaco tale me lewe ni koro, vavakoso lotu ka lewe ni vanua. III. Sa dusia talega na nona rokova na Lawa ko Jisu kei na nona na vakadinadinataka na bete kei ira na veiliutaki na cakacakamana. Sa tukuni Jisu se ko cei ko koya kei na nona doka ka vakayacora na Lawa ko Jisu. Sa oti na nona kacivaka voli ka vakaraitaka nona bula tabakisobu ka lolovira “Tawa savasava!” Sa galala ni sa savasava, sa vakabulai. IV. Na tamata oqo, ni sa vakadinadinataka na veika veivakurabuitaki sa vakayacora ko Jisu, sa sega ni galu rawa, se tiko lo ga e lomana na nona vakabulai, ia sa tukuna tikoga na veivakabulai sa yaco vua kei na lagilagi ni Kalou. Sa dredre me galuvaka na tukuni Jisu e dua sa vakabulai. Io, sa toso cake tikoga na nona kilai, se ko cei ko Jisu oqo?

3. Na Sala ni Vuli Vola Tabu [Bible Study Methods], na sala ni vakadewataki ni vosa [exegesis]:A. Ni soli mai na lesoni se tikina mo wilika: wilika sara, oti qai wilika nai talanoa ni bera na lesoni, tarava nai talanoa ni oti na lesoni ko ya [context]. B. Tovolea mo kila toka nai naki ni kena volai nai vola ko ya; me vakataki Joni 20:30-31.C. Wilika tale na lesoni ka toqa na vosa kei na vakasama bibi e lauti iko? Qai raica sara na kenadui balebale? D. Ko raica rawa e dua na vakasama e buwawa ka sega ni macala vinaka, raica tale ka wilika na kena vakadewa vakavavalagi, kena e rawarawa? E. Raica tale na tikina enai Vola Tabu e rawa ni vakamacalataka na vakasama ko raica tiko, me vaka ena veivola tale eso enai Vola Tabu.Vakayagataka e so na taro ena vosa: A cava [what]? Gauna cava e volai kina se cavuti kina na vosa [when]? A cava na vuna [why]? Caka/yaco/rawa vaka evei [how]? F. Raica na “a” “b” “c” lalai enai Vola Tabu vakaidusidusi ka tukuna na vanua mo wilika tale me vakamatatataka na tikina ko wilika tiko; na references se foot/end notes. Indexes enai VT Vakavavalagi. G. Dikeva na vakayagataki ni gauna [tenses]: “Au a lako!” [past], “au sa lako!” [present] kei “au na lako! “ [future ]? I. Raica rawa e so na vakasama vou? [Goleva na veitikina ena lesoni ni kua? Se dua ga na tikina] J. Mo nanuma tiko ni ko wilika tiko e dua nai vola ka volai ena 2000 vakacaca na yabaki sa oti, mo vakasamataka na i tuvatuva ni vanua [geography], nai tovo ni bula, [culture and traditions], na veika e yaco ena gauna ko ya [history], kei nai vakarau ni nodra volavola [literature].K.Ia sa dei tu ni oqo na vosa ni Kalou, e vosa bula [Ipiriu 4:12]. Mo masulaka ka nuitaka na Kalou ena nomu vukei ni sereki ni vosa.L. Sa kena gauna oqo mo tovolea ke ko gadreva me toso cake tikoga na nomu kila na i Vola Tabu , mo tekivu vakavolia e so nai vola ka rawa me vukei iko. Eso nai Vola Tabu sa tu vata kei na kenai vakamacala [Commentary] se Dictionary of the Bible kei na nomu Dauwilika wasoma na Taro enai vola ni Sere vakaviti sa no kina na yavu ni noda vakabauta kei na cioloji ni lotu. M.Na kena i otioti mo qai taroga na taro: A cava e da vulica rawa mai nai talanoa oqo? Se A cava na kenai balebale vei au/kena yaga vei au ena noqu i tutu vakatamata, vakalotu vakarisito, etc, se cava na kenai balebale /yaga ki nai vavakoso? N.Kua ni rawai sara ena muria nai kalawa e soli yani enai vola baleta ni na tubu mai eso na vakasama e vakavotuya na Yalo Tabu, me golevi sara.

VEIKAUWAITAKI: A cava meda cakava me sureti kina ko ira era sega ni lewe ni lotu? E dua e da nanuma meda sikovi koya? A cava tale e rawa ni vakayacori?

Jovili kei Lisa Meo